Op 25 juli 2025 komt No Sleep For Kaname Date – From AI: THE SOMNIUM FILES uit voor zowel de Nintendo Switch als de Switch 2. Sinds de aankondiging in de Nintendo Direct afgelopen maart kijken liefhebbers van deze sci-fi-moordmysterie-visual-novels met smart uit naar dit nieuwe deel. Volgende week is het zover, dan verschijnt deel drie zowel digitaal als fysiek. Het is geen groot geheim dat de eerste twee delen inmiddels een grote fanschare hebben. Wij hebben beide games destijds mogen reviewen en waren zeer positief over zowel AI: THE SOMNIUM FILES als AI: THE SOMNIUM FILES – nirvanA Initiative. De vraag is dan ook of we net zo enthousiast zijn over dit derde deel. Dat lees je in deze review van de Switch 1- en Switch 2-versie van No Sleep For Kaname Date.
AI: THE SOMNIUM FILES?
Laat ik beginnen met een korte introductie van AI: THE SOMNIUM FILES voor de lezers die (nog) niet bekend zijn met de serie. No Sleep For Kaname Date is zoals gezegd het derde deel uit de beroemde mysterie-visual novel-serie. In 2019 verscheen de originele AI: THE SOMNIUM FILES en in 2022 het tweede deel met de titel AI: THE SOMNIUM FILES- nirvanA Initiative. Ondanks dat dit het derde deel is, moet No Sleep for Kaname Date eigenlijk beschouwd worden als een spin-off. De naam van de serie wordt ook meer als een sidenote genoemd (No Sleep For Kaname Date – From AI: THE SOMNIUM FILES), en komt niet direct terug in de titel van de game. Dat heeft waarschijnlijk te maken met het team van dit derde deel.
Andere schrijver
De eerste twee delen van de AI: THE SOMNIUM FILES kwamen namelijk uit het brein van Kotaro Uchikoshi, toen nog werkzaam bij Spike Chunsoft. En ja, hij is ook betrokken bij dit derde deel, maar dan als scenario-adviseur die de lijn van de hele serie overziet. Verantwoordelijk voor het scenario van No Sleep For Kaname Date is Kazuya Yamada. Dat is (gelukkig) geen onbekende, want hij was als ‘additional crew’ onderdeel van het Spike Chunsoft-team van de eerste twee games. Alleen heeft hij nu als regisseur en schrijver een andere (belangrijkere) rol.
Van de hand van Uchikoshi verscheen onlangs The Hundred Line: Last Defense Academy, die hij samen maakte met o.a. Kazutaka Kodaka, bekend van de Danganronpa-games. Aan de ontwikkeling hiervan had hij zijn handen vol, dus meer dan een superviserende rol voor No Sleep For Kaname Date zat er niet in. Voor fans is dit hopelijk een geruststellende gedachte. In ieder geval proberen de makers met zijn betrokkenheid de kwaliteit hoog te houden zoals ze aangeven in een speciaal bericht op de website van de game. Dit moet ervoor zorgen dat we ‘gewoon’ weer een AI: THE SOMNIUM FILES-game gaan krijgen met de kenmerkende gameplay-elementen die we van de serie gewend zijn.
Een ‘midquel’
No Sleep For Kaname Date is dus het derde deel van de serie, maar beschouwd vanuit de tijdslijn van de drie games is het geen direct vervolg op de eerdere delen. De game speelt zich namelijk direct af na de gebeurtenissen in de originele game en vóór het eerste vervolg, AI: THE SOMNIUM FILES – nirvanA Initiative. Qua verhaal is deze game een ‘midquel’ omdat het plaatsvindt tussen de beide eerdere delen in. We gaan dan ook diverse personages uit de beide delen terugzien en de belangrijkste is de terugkeer van de protagonist uit de originele AI-game, Kaname Date met zijn AI-ball Aiba.
Psyncers en AI-balls
De protagonisten in de AI-games zijn zogenaamde Psyncers, speciaal agenten van de Advanced Brain Investigation Squad (ABIS). Zij zijn in staat om via de ‘Psync-machine’ de dromen van getuigen binnen te treden. Hierdoor krijgen ze toegang tot verborgen herinneringen die helpen bij het oplossen van de zaak. Om dit te kunnen doen hebben deze agenten in hun linkeroog een AI-ball, een bionisch oog met autonome kunstmatige intelligentie. Normaal gesproken zit de AI-ball als een oogbal in de oogkas van de protagonist. Maar in Somnium (later meer hierover) neemt het de vorm aan van een jonge vrouw en buiten de oogkas van hun speciaal agent een klein dier. Via een neurale verbinding is de ‘geest’ van de AI-ball verbonden met die van de speciaal agent. Volg je het nog?
Een nieuwe zaak voor Date en Aiba
Zoals gezegd mag je in dit deel je detective skills weer inzetten als speciaal agent Kaname Date en zijn AI-ball partner Aiba. Na het oplossen van The New Cyclops Serial Killing uit het eerste deel moeten ze direct alweer aan de slag met een nieuwe zaak. Die bestaat uit het opsporen van internetidool Iris nadat zij is ontvoerd door een ufo en vastzit in een mysterieuze ontsnappingsgame genaamd The Third Eye Game. Vlak na haar verdwijning wordt in een ander deel van de stad een mysterieus apparaat ontdekt. Dit apparaat lijkt op een doodskist en er zit een briefje opgeplakt met de tekst: ‘Psync me’. Met niet meer dan een zwakke communicatielijn met de vermiste Iris is Date vastbesloten om de ufo op te sporen. Lukt het hem en Aiba om Iris te redden en het mysterie van haar ontvoering te ontrafelen?
Investigation
No Sleep For Kaname Date is een visual novel, maar combineert het lezen met een moordmysterie. Spelers die al een AI: THE SOMNIUM FILES-game hebben gespeeld zullen bekend zijn met de point-and-click gameplay-elementen van de serie. In de Investigation-hoofdstukken speel je als Date en volg je het spoor van Iris. Je onderzoekt verschillende locaties en ondervraagt getuigen om zo meer informatie te verkrijgen. Je kunt hierbij gebruik maken van de infrarood- of x-ray-visie van je AI-ball Aiba.
Somnium
Hét kenmerkende element van de serie is natuurlijk de droomwereld, Somnium. Via de Psync-machine kruip je in het brein van je doelpersoon en bestuur je Aiba in vrouwelijke vorm. Op je gemakje onderzoeken is er niet bij, want je hebt maar zes minuten de tijd, anders blijf je voor altijd in het brein van de doelpersoon. Deze tijdslimiet zorgt voor de nodige spanning. Zolang je stilstaat loopt de klok niet, maar verder kosten alle onderzoekacties tijd. Al kan je er voor zorgen dat ze minder tijd kosten. Bij sommige acties krijg je namelijk een TIMIE (Time Induction Matter In Encephalon, ok…). Met deze TIMIE’s kan je de tijdsduur van een volgende actie wijzigen naar bijvoorbeeld 1/3 van de tijd. Daarnaast deelt de game ook negatieve TIMIE’s uit. Je bent verplicht die te gebruiken waardoor een actie twee of zelfs drie keer zo lang duurt. Om een Somnium te voltooien heb je de TIMIE’s echt nodig, dus je zult ze strategisch moeten inzetten.
Nieuw: Escape!
Het nieuwe element ‘Escape’ speel je vanuit het perspectief van Iris. Zij zit vast in de escapegame ‘The Third Eye Game’. Zoals een goede escapegame betaamt is het aan jou om puzzels op te lossen om zo een weg naar buiten te vinden. Gelukkig heeft Iris om haar pols een armband waarmee ze in contact staat met Date en Aiba. Via deze communicatielijn kunnen zij je hints geven. Geloof me, die zijn regelmatig erg welkom. Na de intro van de game mag je gelijk aan de slag met je eerste Escape. Zo word je door de makers direct in het diepe gegooid om dit nieuwe gameplay-element onder de knie te krijgen. Aangezien Escape het zwaartepunt van dit deel vormt is dat een goede zet. De game heeft een prettige afwisseling tussen de drie gameplay-elementen. Overall gezien vraagt dit derde deel meer van je puzzelvaardigheden en minder visual novel-leeswerk.
Story, easy of toch hard?
Daarom is het fijn dat je direct bij aanvang van de game de mogelijkheid krijgt om de moeilijkheidsgraad voor de drie gameplay-elementen in te stellen. Je kan kiezen uit drie tot vier niveaus, van de makkelijke story-modus (waarin de nadruk op het verhaal ligt) tot ‘standaard’ of in het geval van de Escape ook ‘hard’. Het is mooi dat je niet één moeilijkheidsniveau kiest voor alles, maar echt voor ieder onderdeel afzonderlijk. Bovendien kun je dit gedurende het spel op elk moment weer aanpassen mocht je dat willen. En dat zou zomaar eens het geval kunnen zijn. Met de tijdslimiet in zowel Escape als Somnium kun je namelijk niet op je gemak de omgeving verkennen en acties uitproberen. Mocht je de puzzels een keer niet binnen de tijd opgelost hebben dan zijn er twee opties. De eerste is teruggaan naar behaalde checkpoints en het vanaf daar opnieuw proberen. Maar de andere optie is de moeilijkheidsgraad terugschroeven waardoor de tijdsdruk minder wordt.
Uitdagende puzzels
Zelf ben ik niet zo van het spelen onder tijdsdruk dus ik heb voor de makkelijkere modus gekozen. Toch had ik een enkele keer echt moeite met de puzzels. Dat kan aan mijn skills liggen, of aan de puzzels die soms totaal onlogisch zijn omdat de game wil dat je een bepaalde volgorde hanteert. Wanneer je die volgorde niet precies aanhoudt, loop je vast. Met gewoon uitproberen kom je echter een heel eind en gelukkig blijft de game met hints strooien als je de moeilijkheidsgraad maar laag genoeg zet. Eén keer kwam ik er zelf echt niet uit en heb ik gewoon maar de code ingetoetst die de game mij voorschotelde. Dat was wel frusterend. Aan de andere kant geeft het ook een kik als je zonder al teveel hulp zelf al doorhebt hoe je iets moet oplossen. Wel een tip: houd pen en papier bij de hand, want alles uit je hoofd doen is erg lastig.
Zowel voor fans als nieuwkomers
Of dit nu je derde AI-game is of de eerste keer dat je aan de slag gaat met deze serie, met beide type spelers hebben de makers rekening gehouden. Zo worden zowel de gameplay-segmenten als de personages duidelijk geïntroduceerd. Dit kan vrij veel zijn voor bekende spelers. Alhoewel zij kunnen aangeven tutorials te willen overslaan. In deze spin-off wordt in tegenstelling tot deel twee niet gevraagd of je op de hoogte bent van de gebeurtenissen uit de originele SOMNIUM FILES. Wel wordt direct aan het begin naar een naam van een personage uit het eerste deel gevraagd. Daardoor weet de game dus wel of je een nieuwkomer bent of niet. Al blijft het daarna gewoon doorgaan met de toelichting, ook als je de naam wel correct invult. Ik ben er dan ook niet achter gekomen wat het doel van deze vraag was. Voor nieuwkomers is de introductie prettig, omdat je zo het verhaal en de personages beter begrijpt. Deze uitleg geeft echter niets weg over het plot van de andere games, maar werkt eerder als een teaser om vooral ook die games te gaan spelen.
Beide game-versies hebben performance issues
Zoals we gewend zijn van Spike Chunsoft ziet No Sleep For Kaname Date er mooi uit. De kleuren spatten van mijn Switch OLED af. Op de Switch 2 ziet de Switch-versie van de game er net zo goed uit. De Switch 2-versie van de game doet daar op de Switch 2 nog wel een schepje bovenop. Die ziet er toch duidelijk scherper uit. Als we dan inzoomen op de prestatie van beide versies blijkt dat zowel de Switch 1- als de Switch 2-versie frame dips heeft. Die zijn het ‘ergst’ bij de Switch 1-versie van de game op de OG Switch, vooral bij het inladen van een nieuwe locatie. Ook de laadtijden zijn geregeld aan de lange kant. Op de Switch 2 gaat het met de Switch 1-versie van de game al een stuk beter, maar de dips blijven aanwezig. Ik had verwacht dat met het spelen van de Switch 2-versie op de Switch 2 de frame dips verleden tijd zouden zijn. Maar dat viel helaas tegen, want ze waren in dezelfde mate aanwezig als bij het spelen van de Switch 1-versie. Dus wat dat betreft maakt het niet uit welke versie je op de Switch 2 speelt.
Switch 2-eigenaren: kies vooraf voor welke versie je gaat!
Welke versie kies je dan als Switch 2-eigenaar? Er is nog een verschil in fysieke release: de Switch 2-versie is een gamekey-card, terwijl de Switch 1-versie een ‘gewone’ gamecard betreft. Ik ben dan ook geneigd om de Switch-versie te adviseren, maar dat is een afweging die ieder voor zich moet maken. Belangrijker is dat je de keuze maakt voordat je de game aanschaft. Want ja je kunt een Switch 1-versie met de bijbehorende gamesave op je Switch 2 spelen, maar upgraden naar de Switch 2-versie van de game kan niet. De gamesave-gegevens tussen de beide game-versies zijn namelijk niet overdraagbaar. Je console beschouwt ze echt als verschillende games.
De voice-acting is genieten
Gelukkig deden de prestatie issues van beide versies voor mij weinig af aan het speelplezier. Naast de mooie visuals draagt de muziek daar aan bij, maar de kers op de taart is toch wel de (Engelse) voice-acting. Die is zo goed! Net als de memorabele personages. De meeste van de personages kennen we natuurlijk uit de eerdere games en ook hier is het weer genieten van de onderlinge vermakelijke dialogen. Wat trouwens op een gegeven moment wel vervelend gaat worden is Date’s voorliefde voor pornoblaadjes. Maar goed, dat is hem dan maar vergeven.
Still No Sleep For Kaname Date
Na zo’n 18 uur spelen is het mij (of eigenlijk Date en Aiba) gelukt om Iris te redden. Daarmee kon Date eindelijk zijn ogen sluiten om wat slaap te krijgen… of toch niet? Want het zal geen verrassing zijn dat na deze speelronde de game nog niet gespeeld is. Ook deze AI-game kent meerdere eindes die je zult moeten doorlopen om het mysterie helemaal op te lossen. Zoals we gewend zijn van AI-games heeft ook dit deel een flowchart waardoor je terug kan gaan naar verschillende hoofdstukken of beter gezegd gameplay-segmenten. De chart maakt duidelijk in welke hoofdstukken je dingen hebt laten liggen. Dat kunnen Eyeballs zijn, maar ook andere eindes. De Eyeballs zijn trouwens te gebruiken in het Bonus-deel van het menu om afbeeldingen, dansjes of content te kopen voor het ‘alternate alternate end’.
Flowchart en gamesave
Wat de game vervolgens niet uitlegt is hoe je de flowchart kunt gebruiken. Dat lijkt vooral een kwestie van proberen en opnieuw proberen. Ik kan me voorstellen dat er t.z.t. walkthroughs online komen die uitleggen hoe je ook de andere eindes kunt bereiken. Tenzij je het leuk vindt om hoofdstukken maar te blijven herspelen om er zelf achter te komen. Daarbij is het jammer dat je voor het herspelen van de game, naast het ene slot voor de auto-gamesave, ook maar één slot hebt voor een handmatige gamesave. Het kunnen maken van meerdere handmatige gamesaves was erg welkom geweest, omdat je daarmee nog makkelijker terug kunt gaan naar specifieke momenten. Wat je na je eerste speelronde in ieder geval niet moet doen is kiezen voor ‘new game’, want dan verlies je al je voortgang. Dus wat je ook doet, blijf doorspelen onder het kopje ‘load game’!
Speelplezier gegarandeerd!
Aan de vraag of No Sleep For Kaname Date trouw blijft aan de AI-ervaring waag ik me niet. Dat is aan eenieder om zelf over te oordelen. Dit derde deel is gewoonweg een goede game en staat garant voor volop speelplezier, zowel voor AI-fans als nieuwkomers. Voor deze laatste groep een tip; als je het geduld kan opbrengen om No Sleep For Kaname Date nog even te laten liggen, loont het om te starten met de originele game AI: THE SOMNIUM FILES. Daarin leer je namelijk de personages kennen en daardoor begrijp je sommige verhaallijnen beter. Maar mocht je echt niet kunnen wachten, dan is deze game ook speelbaar zonder de andere delen gespeeld te hebben. Veel plezier!
